W tym artykule · 10 sekc.
Przemoc rówieśnicza istniała zawsze, ale cyberprzemoc to stosunkowo nowy problem. Teraz, gdy niemal każdy nastolatek ma całodobowy dostęp do smartfona, nękanie może się zdarzyć w każdej chwili i w każdym miejscu. Może się odbywać w mediach społecznościowych, na stronach internetowych, na platformach z grami i przez SMS-y. Ponieważ dzieje się w internecie, cyberprzemoc może być jeszcze bardziej dotkliwa niż nękanie twarzą w twarz. Działania sprawcy mogą w kilka sekund zobaczyć setki rówieśników, a ofiara może czuć, że nie ma ucieczki.
Wszystko to sprawia, że nastolatkom doświadczającym cyberprzemocy niezwykle trudno szukać pomocy, a rodzicom – dostrzec sygnały, że ich dziecko jest jej ofiarą. Dzieci mogą się wstydzić i niechętnie zwracać się do dorosłych. W rzeczywistości wiele dzieci doświadczających cyberprzemocy nikomu o tym nie mówi. Statystyki pokazują jednak, jak powszechny jest ten problem: cyberprzemocy doświadcza 1 na 10 chłopców i 1 na 5 dziewcząt.
Najważniejsze wnioski:
- Skala i skutki: Cyberprzemoc dotyka znacznej liczby nastolatków – doświadcza jej 1 na 10 chłopców i 1 na 5 dziewcząt. Jej wszechobecność może wywoływać poczucie braku ucieczki i wstyd, co często powstrzymuje nastolatki przed szukaniem pomocy.
- Sygnały fizyczne i emocjonalne: Wyraźne zmiany w śnie, nawykach żywieniowych oraz objawy fizyczne, takie jak bóle głowy czy brzucha, mogą wskazywać na cyberprzemoc. Częstymi reakcjami emocjonalnymi są depresja, lęk i niska samoocena.
- Zmiany w zachowaniu: Charakterystyczne sygnały to spadek zainteresowania zajęciami, nietypowe zachowanie wobec technologii i problemy w nauce. Nastolatki doświadczające cyberprzemocy mogą unikać kontaktów towarzyskich lub reagować lękiem na powiadomienia w telefonie.
- Jak reagować: Radzenie sobie z cyberprzemocą wymaga otwartych rozmów z nastolatkami, bez oceniania. Unikaj przesadnych reakcji i natychmiastowych kar; skup się na zrozumieniu i wsparciu.
- Sieć wsparcia: Zachęcaj nastolatki, by oprócz rodziców wskazały zaufanych dorosłych, np. nauczycieli lub członków rodziny, z którymi mogą rozmawiać o cyberprzemocy. Taka sieć daje dodatkowe możliwości wsparcia i interwencji.
Zmiany w śnie
Dzieci mogą mieć trudności z zasypianiem lub budzić się w nocy. Mogą nawet zasypiać w szkole. Z drugiej strony niektóre dzieci doświadczające przemocy śpią za długo i mają problem z wstaniem z łóżka. Cyberprzemoc może też powodować powrót moczenia nocnego.
Depresja
Dziecko doświadczające przemocy może cierpieć na depresję lub lęki. Depresja może przybierać różne formy, w tym głęboki smutek, złość, skrajne zmęczenie lub niepokój albo wycofanie się z kontaktów ze znajomymi i codziennych zajęć.
Objawy fizyczne
Cyberprzemoc może wywoływać cały wachlarz przykrych emocji: stres, nerwowość, zawstydzenie i inne. Wszystkie te emocje wpływają też na zdrowie fizyczne dziecka. Dziecko doświadczające przemocy może mieć bóle głowy, bóle brzucha lub inne niewyjaśnione objawy fizyczne.
Zmiany w nawykach żywieniowych
Niektóre dzieci doświadczające przemocy jedzą więcej niż zwykle, inne mniej. Zwłaszcza u nastoletnich dziewcząt przemoc rówieśnicza wiąże się z anoreksją i bulimią.
Utrata zainteresowania zajęciami
Jeśli dziecko uwielbiało chodzić na zajęcia w jakimś klubie lub spotkania towarzyskie, a teraz nie chce wychodzić z domu, coś może być nie tak. Dziecko może unikać sprawcy albo wstydzić się czegoś, co sprawca zrobił.
Nietypowe zachowanie wobec technologii
Jak dziecko zwykle zachowuje się przy telefonie lub komputerze? Jeśli zauważysz nagłą zmianę zachowania, może to być oznaka przemocy w sieci. Może to oznaczać znacznie mniej czasu spędzanego z technologią albo niepokój, gdy pojawia się powiadomienie w smartfonie.
Niska samoocena
Dzieci, które są ofiarami przemocy w sieci, mają niższą samoocenę niż te, które jej nie doświadczają. Możesz to zauważyć w tym, jak dziecko mówi lub jak się zachowuje.
Problemy w szkole
Badania pokazują, że uczniowie doświadczający przemocy osiągają gorsze wyniki w nauce i mają niższe oceny niż ci, którzy jej nie doświadczają. Ofiary mogą rzadziej zabierać głos na lekcjach i unikać wszystkiego, co mogłoby je wyróżnić w szkole.
Dziecko może nawet odmawiać chodzenia do szkoły. Badanie Federal Commission on School Safety wykazało, że „ponad 60% uczniów, którzy doświadczyli cyberprzemocy, stwierdziło, że głęboko wpłynęła ona na ich zdolność do nauki i poczucie bezpieczeństwa w szkole [a]… 10% ankietowanych uczniów przyznało, że w poprzednim roku przynajmniej raz opuściło szkołę z powodu cyberprzemocy”.
Co teraz zrobić?
Jeśli zauważysz te sygnały u dziecka, usiądź z nim do szczerej rozmowy. Uważaj jednak, bo niektóre z najbardziej naturalnych reakcji mogą zniechęcić nastolatka i pogorszyć sytuację. Staraj się unikać przesadnych reakcji, złości czy natychmiastowego karania.
Zamiast tego wysłuchaj nastolatka i zapewnij mu materiały i wsparcie, które pomogą mu uwolnić się od cyberprzemocy.
Ponieważ nastolatki często niechętnie mówią rodzicom o cyberprzemocy, ważne jest, by miały też kilku innych dorosłych, którym ufają. Porozmawiaj z nastolatkami o cyberprzemocy i pomóż im stworzyć listę zaufanych dorosłych. Mogą to być na przykład nauczyciele, pedagodzy szkolni, ciocie lub wujkowie albo dorosłe rodzeństwo.
Podsumowując: świadomość i proaktywna komunikacja są kluczem do tego, by pomóc nastolatkom zmierzyć się z cyberprzemocą i ją przezwyciężyć. Więcej informacji i materiałów znajdziesz na naszym blogu.
Dodatkowe źródła
Barrington, K. 2020, November 5. How Does Bullying Affect a Student’s Academic Performance? Public School Review. https://www.publicschoolreview.com/blog/how-does-bullying-affect-a-students-academic-performance.
Burnham, J.J., Wright, V.H. (2012). Cyberbullying: What Middle School Students Want You to Know. Alabama Counseling Association Journal. 38(1), 3–12. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ990743.pdf.
Gordon, S. 2020, February 8. How Bullying Can Cause Eating Disorders. VeryWell Family. https://www.verywellfamily.com/bullying-linked-to-eating-disorders-460616.
Healio. 2015, June 22. Cyberbullying Linked to Depression in Adolescents.https://www.healio.com/news/psychiatry/20150622/cyberbullying-linked-to-depression-in-adolescents.
Hiduja, S. 2020, December 1. Federal Commission on School Safety.Cyberbullying.org. https://cyberbullying.org/federal-commission-on-school-safety.
Mayo Clinic. 2018, November 16. Teen Depression.https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/teen-depression/symptoms-causes/syc-20350985.
Megan Meier Foundation. 2018, October 10. Cyberbullying Resources.https://www.meganmeierfoundation.org/cyberbullying.
The Nemours Foundation. 2009, January 2. Cyberbullying. KidsHealth. https://kidshealth.org/en/parents/cyberbullying.html.
Stephens, M.M., Cook-Fasano, H.T., Sibbaluca, K. (2018). Childhood Bullying: Implications for Physicians. American Family Physician. 97(3), 187–192. https://www.aafp.org/afp/2018/0201/p187.html.
Stop Bullying https://www.stopbullying.gov/cyberbullying/prevention
Pisze dla bloga Safe Lagoon · Więcej artykułów na blogu
