In dit artikel · 10 onderdelen
Pesten heeft altijd bestaan, maar cyberpesten is een relatief nieuw probleem. Nu bijna elke tiener 24/7 toegang heeft tot een smartphone, kan pesten altijd en overal gebeuren: op social media, op websites, op gameplatforms en via berichtjes. Omdat het op internet gebeurt, kan cyberpesten nog heftiger zijn dan pesten in het echt. Wat de pester doet, kan binnen enkele seconden door honderden leeftijdsgenoten worden gezien, en het slachtoffer kan het gevoel hebben dat er geen ontsnappen aan is.
Dit alles betekent dat het voor tieners ongelooflijk moeilijk kan zijn om hulp te krijgen als ze online worden gepest, en voor ouders om de signalen te zien. Tieners kunnen zich schamen en aarzelen om naar een volwassene te stappen. Veel kinderen die online worden gepest, vertellen het aan niemand. Toch laten de cijfers zien hoe groot het probleem is: 1 op de 10 jongens en 1 op de 5 meisjes wordt online gepest.
Belangrijkste inzichten:
- Omvang en impact: Cyberpesten treft veel tieners: 1 op de 10 jongens en 1 op de 5 meisjes krijgt ermee te maken. Omdat het overal is, kan het leiden tot gevoelens van uitzichtloosheid en schaamte, waardoor tieners vaak geen hulp zoeken.
- Lichamelijke en emotionele signalen: Duidelijke veranderingen in slaappatroon en eetgewoontes, en lichamelijke klachten zoals hoofdpijn of buikpijn, kunnen wijzen op cyberpesten. Depressie, angst en een laag zelfbeeld zijn veelvoorkomende emotionele reacties.
- Gedragsveranderingen: Minder interesse in activiteiten, vreemd gedrag rond technologie en problemen op school zijn veelzeggende signalen. Tieners die online worden gepest, vermijden soms sociaal contact of worden angstig van meldingen op hun telefoon.
- Hoe je reageert: Cyberpesten aanpakken begint met open gesprekken zonder oordeel. Vermijd overdreven reacties of directe straffen; richt je op begrip en steun.
- Bouw een steunnetwerk: Moedig tieners aan om naast hun ouders andere volwassenen te kiezen die ze vertrouwen, zoals leraren of familieleden, om over cyberpesten te praten. Zo'n netwerk biedt extra mogelijkheden voor steun en hulp.
Veranderingen in slaappatroon
Kinderen kunnen moeite hebben met in slaap vallen of doorslapen. Ze kunnen zelfs op school in slaap vallen. Aan de andere kant slapen sommige kinderen die gepest worden juist te lang en komen ze moeilijk uit bed. Ook kunnen ze weer gaan bedplassen als ze online worden gepest.
Depressie
Je kind kan last krijgen van depressie of angst als het wordt gepest. Depressie kan veel vormen aannemen, zoals diepe somberheid, boosheid, extreme vermoeidheid of rusteloosheid, of zich terugtrekken van vrienden en normale activiteiten.
Lichamelijke klachten
Cyberpesten kan allerlei vervelende emoties oproepen: stress, zenuwen, schaamte en meer. Al die emoties hangen ook samen met de lichamelijke gezondheid van je kind. Een kind dat gepest wordt, kan last krijgen van hoofdpijn, buikpijn of andere onverklaarbare lichamelijke klachten.
Veranderingen in eetgewoontes
Sommige kinderen die gepest worden, eten meer dan normaal; anderen eten minder. Vooral bij tienermeisjes wordt pesten in verband gebracht met anorexia en boulimia.
Verlies van interesse in activiteiten
Als je kind vroeger dol was op een bepaalde club of sociale activiteit, maar nu het huis niet meer uit wil, kan er iets mis zijn. Misschien ontloopt je kind de pester of schaamt het zich voor iets wat de pester heeft gedaan.
Vreemd gedrag rond technologie
Hoe gaat je kind normaal om met een telefoon of computer? Merk je een plotselinge verandering in gedrag, dan kan dat een teken zijn van online pesten. Denk aan veel minder tijd met technologie doorbrengen of angstig reageren als er een melding op de smartphone verschijnt.
Laag zelfbeeld
Kinderen die slachtoffer zijn van online pesten, hebben een lager zelfbeeld dan kinderen die niet gepest worden. Je merkt dit misschien aan de manier waarop je kind praat of zich gedraagt.
Problemen op school
Onderzoek laat zien dat leerlingen die gepest worden slechter presteren op school en lagere cijfers halen dan leerlingen die niet gepest worden. Deze slachtoffers doen vaak minder mee aan klassengesprekken en vermijden alles waarmee ze op school zouden opvallen.
Je kind kan zelfs weigeren naar school te gaan. Uit een onderzoek van de Federal Commission on School Safety bleek dat "meer dan 60% van de leerlingen die met cyberpesten te maken kregen, zei dat het hun vermogen om te leren en zich veilig te voelen op school sterk aantastte [en]… 10% van de ondervraagde leerlingen zei het afgelopen jaar minstens één keer te hebben gespijbeld vanwege cyberpesten."
Wat moet ik nu doen?
Zie je deze signalen bij je kinderen, ga dan met ze zitten voor een eerlijk gesprek. Wees wel voorzichtig, want sommige van je meest natuurlijke reacties kunnen je tiener afstoten en de situatie erger maken. Probeer te vermijden dat je overdreven reageert, boos wordt of meteen straft.
Luister in plaats daarvan naar je tiener en bied hulpmiddelen om aan het cyberpesten te ontsnappen.
Omdat tieners hun ouders vaak niet over cyberpesten durven te vertellen, is het essentieel dat ze ook een paar andere volwassenen hebben die ze vertrouwen. Praat met je tieners over cyberpesten en bedenk samen een lijst met volwassenen die ze vertrouwen, zoals leraren, mentoren, tantes of ooms, of volwassen broers en zussen.
Kortom: bewustzijn en proactieve communicatie zijn essentieel om tieners te helpen de uitdagingen van cyberpesten het hoofd te bieden. Meer inzichten en hulpmiddelen? Bezoek onze blog.
Aanvullende bronnen
Barrington, K. 2020, November 5. How Does Bullying Affect a Student’s Academic Performance? Public School Review. https://www.publicschoolreview.com/blog/how-does-bullying-affect-a-students-academic-performance.
Burnham, J.J., Wright, V.H. (2012). Cyberbullying: What Middle School Students Want You to Know. Alabama Counseling Association Journal. 38(1), 3–12. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ990743.pdf.
Gordon, S. 2020, February 8. How Bullying Can Cause Eating Disorders. VeryWell Family. https://www.verywellfamily.com/bullying-linked-to-eating-disorders-460616.
Healio. 2015, June 22. Cyberbullying Linked to Depression in Adolescents.https://www.healio.com/news/psychiatry/20150622/cyberbullying-linked-to-depression-in-adolescents.
Hiduja, S. 2020, December 1. Federal Commission on School Safety.Cyberbullying.org. https://cyberbullying.org/federal-commission-on-school-safety.
Mayo Clinic. 2018, November 16. Teen Depression.https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/teen-depression/symptoms-causes/syc-20350985.
Megan Meier Foundation. 2018, October 10. Cyberbullying Resources.https://www.meganmeierfoundation.org/cyberbullying.
The Nemours Foundation. 2009, January 2. Cyberbullying. KidsHealth. https://kidshealth.org/en/parents/cyberbullying.html.
Stephens, M.M., Cook-Fasano, H.T., Sibbaluca, K. (2018). Childhood Bullying: Implications for Physicians. American Family Physician. 97(3), 187–192. https://www.aafp.org/afp/2018/0201/p187.html.
Stop Bullying https://www.stopbullying.gov/cyberbullying/prevention




