Sposoby komunikacji w Internecie – elementarz dla rodziców

Rozwój technologii informatycznych dał użytkownikom wiele możliwości komunikacji – i to takich, które absolutnie nie wymagają wiedzy programistyczno-technicznej. Dla tych rodziców, którzy gubią się w różnorodnym świecie online swojego dziecka, postanowiliśmy przygotować przegląd najbardziej typowych narzędzi do komunikacji w Internecie (z pominięciem poczty elektronicznej).

  • czat – umożliwia pisemną komunikację w Internecie w czasie rzeczywistym, w obrębie grup składających się z kilku osób;
  • komunikator wiadomości błyskawicznych – możliwość osobistej, pisemnej komunikacji w czasie rzeczywistym;
  • forum – umożliwia komunikację pisemną (dyskusję) w grupie użytkowników. Dopuszczalne są duże pod względem objętości tekstu publikacje-wypowiedzi. Komunikacja nie musi odbywać się w czasie rzeczywistym;
  • blog – umożliwia prowadzenia własnego, ogólnodostępnego „pamiętnika internetowego”, który może być czytany i komentowany w formie dyskusji przez czytelników;
  • mikroblog – stworzony, aby błyskawicznie zamieszczać bardzo krótkie wiadomości w formie replik lub odnośników do innych stron www. Inni użytkownicy, zarejestrowani na mikroblogu, natychmiast otrzymują opublikowane informacje i także mogą je komentować;
  • serwis społecznościowy – umożliwia zamieszczanie w sieci informacji o sobie i korzystając z możliwości przeglądania podobnych stron pomaga znajdować przyjaciół i komunikować się z nimi. Pozwala na umieszczenie zdjęć, plików audio i wideo, prowadzenie swojego bloga, granie w gry online.

Komunikacja w Internecie, inaczej niż tradycyjna, ma pewne specyficzne cechy, co do których dziecko koniecznie powinno zostać uświadomione. Większość tych różnic związana jest z anonimowością osób, biorących udział w dyskusji. Niestety nikt nie może zagwarantować, że nawet w serwisie społecznościowym – gdzie, wydawałoby się, poziom anonimowości jest minimalny ze względu na zamieszczanie fotografii i danych osobowych – widzimy dane i zdjęcia właśnie tej osoby, która rzeczywiście prowadzi daną stronę. Nierzadko korzystają z tego osoby z zamiarem popełnienia przestępstwa. W pierwszej kolejności oszuści – zdobywają dane osobowe w celu ich wykorzystania podczas porwania dziecka lub kradzieży. Korzystają z tego również pedofile, nawiązujący znajomość z dzieckiem udając jego rówieśnika, tym samym zdobywając z czasem zaufanie i ułatwiając sobie zaproszenie ofiary na spotkanie, podczas którego dochodzi do naruszenia nietykalności osobistej i płciowej.

Nadzwyczaj istotna i ważna jest kwestia wykorzystania przeciwko osobie danych osobowych opublikowanych w Internecie. W związku z tym dziecko powinno bardzo jasno uświadamiać sobie konieczność utrzymania pewnej anonimowości w sieci.

Zazwyczaj korzystanie z różnych serwisów w Internecie, w tym również ze środków komunikacji, wymaga rejestracji. Pod tym pojęciem może kryć się konieczność podania pewnych danych osobowych (nazwisko, imię, wiek, adres domowy, numer szkoły i klasy, numer telefonu). Dziecko powinno wiedzieć, że w środkach komunikacji online nie jest wymagane wskazywanie prawdziwych danych osobowych. Maksimum realnych danych w przypadku serwisów dla dzieci to imię, nazwisko i wiek.

Przy tym pożądane jest, by w czasie komunikacji w Internecie dziecko posługiwało się pseudonimem. Pseudonim pozwoli ochronić dziecko od niepożądanej identyfikacji przez napastników i możliwych niepożądanych działań następujących w jej wyniku, np. porwanie niepełnoletniego, okradzenie rodziców dziecka lub wykorzystywanie seksualne dziecka. Ważne jednak jest, aby dziecko uświadamiało sobie, że pseudonim w Internecie nie może być „rozgrzeszeniem” i zezwoleniem na niedopuszczalną działalność pod przykrywką anonimowości.

Niezależnie od swobody przy wyborze pseudonimu, w tej sprawie dziecko powinno mieć pewne ograniczenia etyczne. Wydaje się, że nie ma sensu ograniczanie chęci dziecka, aby przyjęło jako pseudonim imię popularnego bohatera filmowego. Jednak za niedopuszczalne uważa się próby podszywania się pod osobę innej płci i wieku. Dlatego też należy zwrócić szczególną uwagę na próby podszywania się przez dziecko w Internecie np. pod dorosłego i należy takie próby w odpowiedni sposób korygować. Rodzice powinni starać się brać aktywny udział w zabawach dziecka w wirtualnej „piaskownicy” – dokładnie tak jak w życiu, kiedy idą tuż obok i trzymają je za rękę. Powinni też pamiętać, że Safe Lagoon może stać się dla nich niezastąpionym pomocnikiem w tym trudnym zadaniu.